Kunstmatige intelligentie wordt steeds vaker gebruikt om grote hoeveelheden gegevens te analyseren. Ook op de beurs kunnen algoritmes en AI worden ingezet om koersgegevens, technische indicatoren, trends en andere marktinformatie systematisch te verwerken.

AI kan daarbij helpen om patronen in marktgegevens te herkennen en handelsstrategieën volgens vaste regels toe te passen. Dat betekent niet dat kunstmatige intelligentie toekomstige beurskoersen met zekerheid kan voorspellen. De kracht van AI ligt vooral in het snel en consequent analyseren van gegevens.

Voor beleggers en traders kan AI daarom een hulpmiddel zijn bij het beoordelen van de markt en het genereren van handelssignalen. De uiteindelijke manier waarop zo'n signaal wordt gebruikt, blijft afhankelijk van de gekozen handelsmethode, het financiële product en het risico dat iemand bereid is te nemen.

Wat kan AI betekenen voor beleggen en traden?

Bij traditionele beursanalyse bekijkt een belegger bijvoorbeeld grafieken, economische informatie, technische indicatoren en koerspatronen. Vervolgens wordt op basis daarvan een beslissing genomen.

Een computer kan een deel van dat analysewerk overnemen.

AI en algoritmische systemen kunnen bijvoorbeeld:

  • historische koersgegevens analyseren;
  • technische indicatoren berekenen;
  • trends herkennen;
  • koerspatronen onderzoeken;
  • veranderingen in volatiliteit signaleren;
  • verschillende marktgegevens tegelijkertijd verwerken;
  • handelssignalen genereren volgens een vaste methode.

Het voordeel hiervan is vooral dat dezelfde analysemethode steeds opnieuw kan worden toegepast.

Een algoritme wordt niet nerveus wanneer koersen plotseling dalen en wordt ook niet enthousiast omdat een markt snel stijgt. De gegevens worden verwerkt volgens de regels en modellen waarvoor het systeem is ontwikkeld.

Hoe analyseert AI de beurs?

Een AI-systeem heeft gegevens nodig om analyses uit te voeren. Welke gegevens worden gebruikt, verschilt per systeem en handelsstrategie.

Sommige systemen richten zich voornamelijk op koersinformatie en technische indicatoren. Andere modellen kunnen ook volatiliteit, handelsvolume, economische gegevens of andere variabelen meenemen.

Op basis van deze gegevens probeert het systeem patronen of veranderingen te herkennen.

Daarbij kunnen verschillende analysemethoden worden gebruikt. Op deze website behandelen we drie bekende vormen afzonderlijk:

Deze methoden kunnen afzonderlijk worden gebruikt, maar kunnen ook onderdeel zijn van een uitgebreidere algoritmische handelsstrategie.

Technische analyse en kunstmatige intelligentie

Technische analyse richt zich op koersgegevens en andere meetbare informatie uit de markt.

Daarbij kunnen indicatoren worden gebruikt om bijvoorbeeld momentum, trendrichting, volatiliteit of mogelijke veranderingen in het koersverloop te onderzoeken.

Een menselijke belegger kan deze indicatoren zelf op een grafiek beoordelen. Een algoritme kan dezelfde gegevens automatisch verwerken en verschillende indicatoren tegelijkertijd vergelijken.

Daardoor kan technische analyse geschikt zijn als onderdeel van een geautomatiseerde of AI-gestuurde analysemethode.

AI verandert daarbij niet de onderliggende marktgegevens. Het verschil zit vooral in de manier waarop die gegevens worden verwerkt en gecombineerd.

Trends herkennen met algoritmes

Een belangrijk onderdeel van veel handelsstrategieën is het bepalen van de richting van de markt.

Een markt kan gedurende een bepaalde periode overwegend stijgen, dalen of zijwaarts bewegen. Traders proberen dergelijke trends te herkennen omdat de trendrichting invloed kan hebben op de gekozen positie.

Algoritmes kunnen hiervoor onder meer koersreeksen, gemiddelden, momentum en andere technische gegevens analyseren.

Een systeem kan op basis daarvan bijvoorbeeld bepalen dat een strategie uitgaat van een stijgende markt en daarom long is. Wanneer de analyse omslaat, kan het systeem juist een shortpositie aangeven.

Meer over dit onderwerp staat op de pagina over trendanalyse.

Welke rol speelt price action?

Price action richt zich vooral op het gedrag van de koers zelf.

Daarbij wordt gekeken naar de manier waarop prijzen bewegen, bijvoorbeeld naar eerdere toppen en bodems, consolidaties, uitbraken en gebieden waar kopers of verkopers eerder actief werden.

Ook dergelijke informatie kan algoritmisch worden verwerkt.

Een computer ziet een koersgrafiek niet zoals een mens dat doet. De gegevens achter die grafiek kunnen echter wel worden omgezet in meetbare regels en patronen.

Daardoor kunnen elementen uit price action ook worden gebruikt binnen systematische handelsmodellen.

Op de pagina over price action gaan we hier uitgebreider op in.

Van beursanalyse naar een handelssignaal

Het uitvoeren van een analyse is iets anders dan daadwerkelijk een transactie plaatsen.

Een trading systeem kan de uitkomst van een analyse vertalen naar een handelssignaal. Zo'n signaal kan bijvoorbeeld aangeven dat de gebruikte strategie long of short is.

Long betekent dat de strategie uitgaat van een stijgende markt. Short betekent dat wordt ingespeeld op een dalende markt.

Een systeem kan vervolgens op verschillende manieren worden gebruikt.

Bij volledig geautomatiseerde handel kan software rechtstreeks verbonden zijn met een handelsplatform en zelfstandig orders uitvoeren.

Een andere mogelijkheid is een signaaldienst. Daarbij wordt de analyse door het systeem uitgevoerd, maar ontvangt de gebruiker alleen het handelssignaal. De belegger voert de eventuele transactie vervolgens zelf uit via een eigen bank of broker.

Dat laatste geeft de gebruiker controle over de daadwerkelijke uitvoering.

AI gebruiken voor de AEX

AI en algoritmische analyse kunnen worden toegepast op uiteenlopende financiële markten, waaronder aandelen, valuta, grondstoffen en beursindices.

Een Nederlandse beursindex waarop dergelijke analyses kunnen worden toegepast is de AEX.

Een trading systeem kan bijvoorbeeld iedere beursdag de marktgegevens van de AEX analyseren en bepalen of de gebruikte handelsstrategie op dat moment long of short is.

Beurstrading Nederland gebruikt een dergelijke systematische aanpak voor zijn AI Trading Systeem. De AEX wordt iedere beursdag geanalyseerd en gebruikers ontvangen het signaal per e-mail. Een eventuele positiewijziging wordt na de slotkoers zelf uitgevoerd via de eigen bank of broker.

Het systeem is daarmee geen volledig automatische handelsrobot: de analyse en signaalgeneratie worden door het systeem uitgevoerd, terwijl de gebruiker zelf verantwoordelijk blijft voor de transactie.

Kun je met AI zowel op stijgende als dalende koersen inspelen?

Dat hangt af van de handelsstrategie en het financiële product.

Bij sommige producten is het mogelijk om zowel long als short te handelen. Daardoor kan een handelsstrategie zowel op een stijgende als op een dalende markt worden gericht.

Het signaal zelf bepaalt echter niet welk financieel product iemand moet gebruiken.

Een belegger kan afhankelijk van ervaring, strategie en broker bijvoorbeeld gebruikmaken van:

  • ETF's;
  • opties;
  • futures;
  • turbo's;
  • CFD's.

Deze producten verschillen aanzienlijk van elkaar.

Met name derivaten en producten met een hefboom kunnen tot grote verliezen leiden. Een relatief kleine koersbeweging van de onderliggende waarde kan bij een hefboomproduct een veel grotere verandering in de waarde van de positie veroorzaken.

Het is daarom belangrijk om eerst de werking en risico's van een product te begrijpen.

Wie meer wil weten over de werking van hefboomproducten kan ook deze uitleg over turbo’s op de AEX lezen.

AI neemt het beleggingsrisico niet weg

Het gebruik van kunstmatige intelligentie kan een analyse systematischer maken, maar een computer kan onzekerheid op de financiële markten niet verwijderen.

Markten veranderen voortdurend.

Een model dat in bepaalde marktomstandigheden goed functioneert, kan tijdens een andere periode minder goed werken. Ook onverwachte economische, politieke of bedrijfsspecifieke gebeurtenissen kunnen invloed hebben op beurskoersen.

Daarnaast kunnen er problemen ontstaan door bijvoorbeeld:

  • onvolledige of onjuiste gegevens;
  • verkeerde aannames in een model;
  • overoptimalisatie op historische gegevens;
  • technische storingen;
  • plotseling veranderende marktomstandigheden;
  • verkeerde interpretatie of uitvoering van signalen.

Ook een geavanceerd AI-systeem kan daarom verliesgevende signalen produceren. De Europese toezichthouder ESMA wijst erop dat AI bij beleggen risico’s en beperkingen heeft en dat beleggers niet blind op AI-gegenereerde signalen moeten vertrouwen.

Emoties en systematisch handelen

Een van de redenen om met een handelssysteem te werken is dat handelsbeslissingen volgens een vooraf bepaalde methode kunnen worden genomen.

Dat kan helpen om de invloed van emoties te verminderen.

Beleggers kunnen bijvoorbeeld geneigd zijn een positie langer aan te houden omdat ze hopen dat een verlies alsnog wordt goedgemaakt. Het tegenovergestelde kan ook gebeuren: een positie wordt uit angst te vroeg gesloten.

Een systematische aanpak probeert dergelijke beslissingen zoveel mogelijk te vervangen door vooraf vastgestelde handelsregels.

Dat betekent niet dat emoties volledig verdwijnen. De gebruiker moet immers nog steeds omgaan met winstgevende en verliesgevende perioden.

Daarom blijven risicobeheer en discipline belangrijk, ongeacht hoeveel AI bij de analyse wordt gebruikt.

Menselijke controle blijft belangrijk

Niet iedere belegger hoeft zelf algoritmes te kunnen programmeren om een AI-gestuurd trading systeem te gebruiken.

Wel is het verstandig om te begrijpen wat het systeem doet.

Een gebruiker moet bijvoorbeeld weten:

  • welke markt wordt gevolgd;
  • wat een long- en shortsignaal betekent;
  • wanneer een signaal wordt uitgevoerd;
  • welk financieel product wordt gebruikt;
  • welk risico daarbij hoort;
  • hoeveel vermogen per positie wordt ingezet.

AI kan de analyse ondersteunen, maar neemt deze beslissingen niet automatisch allemaal van de belegger over.

Is beleggen met AI hetzelfde als automatisch beleggen?

Nee.

De termen worden regelmatig door elkaar gebruikt, maar er is een belangrijk verschil.

AI kan uitsluitend voor de analyse worden gebruikt. Het systeem verwerkt dan marktgegevens en levert een uitkomst of handelssignaal.

Bij automatisch beleggen of automatisch handelen kan software daarnaast zelfstandig transacties uitvoeren.

Een AI Trading Systeem hoeft dus geen handelsrobot te zijn.

Een belegger kan bijvoorbeeld iedere dag een door een algoritme bepaald signaal ontvangen en dat signaal vervolgens zelf via een broker uitvoeren.

AI als hulpmiddel voor beursanalyse

Kunstmatige intelligentie verandert de manier waarop grote hoeveelheden beursgegevens kunnen worden onderzocht.

Koersen, indicatoren, trends en andere marktinformatie kunnen snel en volgens een vaste methode worden verwerkt. Daarmee kan AI helpen om een beursstrategie systematischer toe te passen.

De technologie neemt echter één fundamenteel aspect van beleggen niet weg: onzekerheid.

Geen algoritme, indicator of AI-model kan garanderen wat een beurskoers morgen zal doen.

De waarde van AI bij beleggen zit daarom vooral in het consequent analyseren van gegevens en het ondersteunen van een vooraf bepaalde handelsmethode.